​Policia Ushtarake e FSK-së trajnohet me Policinë Ushtarake Kroate

Policia Ushtarake e FSK-së po trajnohet së bashku me Policinë Ushtarake të Forcave të Armatosura Kroate, raporton Teleshkronja Post.

Ministri i Mbrojtjes, Armend Mehaj ka shkruar se në Split të Kroacisë është realizuar trajnimi në kontrollin e trafikut gjatë qarkullimit të mjeteve transportuese dhe mjeteve tjera ushtarake.

“Përpos avancimit të shkathtësive, ky trajnim mundësoi edhe shkëmbimin e përvojave, si dhe thellimit të bashkëpunimit edhe në të ardhmen për trajnime tjera të përbashkëta”, ka shkruar ai në Facebook.

Postimi i plotë me fotografi :

Premierë botërore / Filmi i parë Ilirëve, kur shfaqet dhe kush luan ?

Me ngjarjet që vendosen në fushatat e Oktavianit në Iliri, do të jetë filmi i parë për ilirët, transmeton Teleshkronja Post.

Me skenar dhe regji të Simon Bogojević Narath, filmi artistik i metrazhit të gjatë “Illyricvm”, bashkëprodhim i Kroacisë, Sllovenisë, Italisë, Kosovës dhe Bosnjës, do të ketë premierën botërore në Festivalin Kroat të Filmit në Pula, më 21 korrik, raportojnë mendiet në Kosovë.

Fatmir Spahiu, njëri nga producentët e filmit ka bërë të ditur lajmin dhe gjithashtu ka njoftuar se tashmë e ka parë filmin e përfunduar dhe është pamasë i lumtur për punën e bërë.

“Mundem me thane qe jam pamase i lumtur per punen e bere dhe sidomos me punen e aktorve kosovar ne film, thjesht te mahniteshem! Premiera e filmit pritet te jete ne festivalin e filmit ne Pula (Kroaci) gjate muajit Korrik. Kurse ajo kosovare shpresoj ne vjeshte”, – ka shkruar aktori Fatmir Spahiu.

Vlen të thuhet që ky është prodhimi i parë kinematografik ku personifikohen ilirët.

Në këtë film është përfshirë një kastë e madhe e aktorëve kosovarë, që janë: Ylber Bardhi, Labeat Bytyçi, Ilir Prapashtica, Dukagjin Podrimja, Kushtrim Hoxha, Armend Smajli, Lulzim Bucolli, Bujar Ahmeti, Rina Krasniqi, Ali Demi, Gani Morina, Selman Lokaj e të tjerë.

Filmi është përkrahur nga këto institucione: Qendra Kinematografike e Kosovës, Hrvatski Audiovizuelni Centar, Slovenski Filmski Centar, FRIULI-VENEZIA GIULIA REGIONAL FUNDVIBA FILM, Euroimages dhe Komuna e Prishtinës, por duke përfshirë edhe kompani të ndryshme./TeleshkronjaPost/

Festivali shqiptar “Alba Festival” nisi në Zvicër, artistët që do të performojnë për dy ditë

Ka nisur edicioni i radhës i festivalit shqiptar “Alba Festival” në Zvicër që bënë bashkë shumë artistë të njohur shqiptar.

Sot dhe nesër do të performojnë artistë të shumtë nga Kosova dhe Shqipëria në Cyrih.

Performancat kanë nisur nga ora 15:40 dhe do të përfundojnë në 22:10 ndërsa nesër në ditën e dytë dhe të fundit të këtij festivali ato nisin në ora 15:35 dhe përfundojnë në 21:15.

Dita e parë e festivalit nisi me këngëtarën Kida pasur nga Ermal Fejzullahu, Elita 5, PINT, Mozzik dhe Getinjo, Ledri Vula dhe Lumi B, Elvana Gjata dhe Dhurata Dora.

Ndërsa nesër do të këndojnë Sabri Fejzullahu, Yll Limani, Tayna, Dj Regard, Dardan, Ghetto Geasy, Butrint Imeri dhe përfundon me këngëtaren Dafina Zeqiri.

Orari i plotë dhe përformancat:

Maturantja nga Kosova që fitoi më së shumti pikë në Testin e Maturës në nivel vendi (VIDEO)

Të shumtë ishin ata që kopjuan në test, por pavarsisht asaj me gjithsej 95 pikë, Lyra Purrini është nxënësja që mori më së shumti pikë në nivel vendi në Testin e Maturës.

Nxënësja nga Gjakova tha se ndihet shumë e kënaqur dhe e motivuar me arritjen e këtij rezultati.

Ajo tha se para këtij provimi kishte mësuar në mënyrë sistematike, por që nuk kishte pritur që do të dilte më e mira në nivel vendi.

“Para testimit, kam qenë nxënëse që kam mësuar sistematikisht, pra kam qenë shumë aktive në mësimet e mia dhe kam pasur një bazë të fortë të fituar në shkollën fillore dhe puna e profesorëve në shkollë të mesme në përgjithësi më ka ndihmuar shumë në test, po ashtu kam shkuar edhe në disa kurse që kanë mbajtur universitetet private në shkollën tonë. Ditën e testit kam pasur shumë emocione edhe e kam marrë me shumë siklet dhe nuk e kam pasur idenë që do të arrij të marr kaq shumë pikë, sidomos më së shumti pikë në krejt Kosovën… Mendoja që do të isha më së shumti në gjimnaz apo Gjakovë por jo edhe në krejt Kosovën.”

Lyra Purrini

Ajo tha se për të, pyetjet nga matematika kanë qenë më të vështira sesa pyetjet e lëndëve të tjera, shkruan Teleshkronja Post.

Ajo madje tha se ka qenë e parafundit që e ka dorëzuar testin në sallën ku ishte. Purrini tha se dëshiron që studimet t’i fillojë në Fakultetin e Juridikut, në Universitetin e Prishtinës.

​Një studimi i ri thotë se TikTok do të dominojë, por si të përfitoni nga aplikacioni

Ndërsa më shumë njerëz shënojnë TikTok, aplikacioni i videove të shkurtra pritet të kalojë YouTube, deri në fund të vitit, për herë të parë sa i përket kohës së shpenzuar nga përdoruesit e tyre përkatës të rritur në SHBA, sipas një raporti të publikuar në eMarketer javën e kaluar.

Raporti tregon se përdoruesit e TikTok do të shpenzojnë mesatarisht 45.8 minuta në ditë në platformën e ndarjes së videove, në dallim nga 45.6 minutat që do të akordojnë në YouTube.

Pavarësisht imitimit të TikTok me veçori të shkurtra video si “Instagram Reels”, llogaritë e Instagramit për një mesatare prej 30.1 minuta në ditë.

Dallimi midis këtyre statistikave në YouTube kundrejt TikTok mund të jetë i papërfillshëm, por ai paralajmëron një kthesë të rrjedhës. Dhe për pronarët e bizneseve, aplikacioni në pronësi të ByteDance ka potencial të madh për të angazhuar konsumatorë të rinj.

Këtu janë tre mënyra për të përfituar nga statistikat e angazhimit të sapokrijuar të aplikacionit:

  1. Jini autentik

Në shumë mënyra, TikTok dhe Instagram janë të kundërta polare. Ndërsa fotografia e përsosur priret të sundojë ditën në Instagram, përdoruesit e TikTok, më tepër, dëshirojnë vërtetësinë. Pra, në TikTok, mos u mbuloni me pallto dhe përmbajuni videove që mund të ndezin një emocion te shikuesi.

“Nëse markat janë autentike në TikTok, ato nuk perceptohen vetëm si reklamues, por shihen si anëtarë të komunitetit që kuptojnë se çfarë po ndodh rreth tyre,” thotë Lyle Underkoffler, shefi i marketingut në platformën e automatizimit të reklamave sociale Smartly me bazë në Nju Jork.

Evan Horowitz, kryeshefi ekzekutiv i agjencisë krijuese Movers+Shakers në Santa Monica, Kaliforni, pajtohet me këtë strategji. Ai thotë se përdoruesit e TikTok preferojnë përmbajtje që “ndjen pak aksione”.

Horowitz shpjegon se videot që kanë një vlerë të fortë reklamuese zakonisht nuk do të performojnë mirë në platformë.

  1. Mos u hidhni në çdo trend të madh

Ndërkohë që duhet të përpiqeni të postoni rregullisht për produktet tuaja – dhe ta bëni këtë në mënyrë konsistente – shmangni hedhjen në çdo temë të nxehtë, e cila mund të variojë jashtëzakonisht nga videot e lezetshme të qenve një minutë deri te trendi “Unë nuk jam i destinuar të punoj”.

Merrni parasysh nëse një prirje përshtatet me biznesin tuaj. Për shembull, një tendencë e veshjeve për festa mund të mos jetë e përshtatshme për fushatën e marketingut të një kompanie të kursimit të energjisë.

Më tej, “sipërmarrësit dhe pronarët e bizneseve të vogla duhet të gjejnë hashtags më të përshtatshëm për markat e tyre, të cilat mund të mos jenë domosdo më të njohurat”, tha për Inc, Jason Galloway, drejtues i praktikës së konsulencës së marketingut në firmën shumëkombëshe të kontabilitetit dhe konsulencës KPMG.

Brendet duhet gjithashtu të marrin në konsideratë bashkëpunimin me influencues më të vegjël për partneritete dhe vendosjen e produkteve.

“Shpejtësia dhe përshtatja natyrale është shumë më e rëndësishme se lustrimi, kështu që fokusimi në përmbajtjen në trend që i përshtatet markës është strategjia kryesore,” këshillon Galloway.

  1. Përqafoni ndërveprimet “live”.

Javën e kaluar, TikTok njoftoi se do të testojë një funksion të ri, të quajtur TikTok Live, për të lejuar krijuesit të gjenerojnë të ardhura të përsëritura përmes pagesave përmes transmetimit të drejtpërdrejtë. Në një deklaratë, TikTok thotë se funksioni synon të sjellë më afër markat dhe shikuesit.

Ju gjithashtu mund të ftoni klientët tuaj më të mirë në një “Dhomë VIP” me anë të Abonimit Live. Abonimi mujor i TikTok për njerëzit që të tregojnë vlerësimin e tyre për krijuesit e tyre të preferuar Live u jep brendeve mundësinë për të rritur komunitetin e tyre dhe për të marrë oferta ekskluzive për klientët VIP.

Kur biseda vetëm për pajtimtarët është e aktivizuar, reklamuesit dhe abonentët e tyre kanë qasje ekskluzive me njëri-tjetrin. Brendet mund të ndërtojnë një rrjet personal globalisht përmes transmetimit të drejtpërdrejtë.

“Është gjithnjë e më e rëndësishme që brendet të jenë të lidhura me konsumatorët e tyre të rinj dhe ekzistues,” këshillon Underkoffler.

Pavarësisht se si angazhoheni, çështja është të filloni – dhe të jeni autentik. “Kur reklamoni në TikTok, krijimi i një lidhjeje të vërtetë dhe ndërveprimi me audiencën janë kritike,” shton ai.

Ende pa u bërë dy ditë nga publikimi, Elvana Gjata dhe Dhurata Dora me një super sukses me këngën e re

Dy nga artistët shumë të dashura për publikun Elvana Gjata dhe Dhurata Dora së fundmi kanë lansuar projektin e tyre muzikor.

Kënga titullohet “Gajde”, ku për muzikën është përkujdesur BigDeal Records, shkruan lajmi.net

Ky projekt muzikor pa dyshim që është duke rezultuar me një hit veror.

E kjo pasi ende pa u mbushur 48 orë, kënga ka arritur që ti mbledh mbi 2,6 milionë klikime.

Theksojmë se ajo çka e bën të veçantë këtë dyshe është fakti se për të dyja është hera e parë që bashkëpunojnë me një artiste femër./TeleshkronjaPost/

Ish-banorja e Big Brother bëhet nënë për herë të parë

Ish-banorja e “Big Brother Albania 9” Gerta Shino është bërë nënë për herë të parë.

E këtë e ka bërë të ditur vet ajo përmes një postimi në rrjetin social Instagram.

“Unë këtë e bëra kastile”, ishte mbishkrimi i Gertës në imazhet ku shihej me djalin, transmeton Teleshkronja Post.

Rreth një vit më parë ajo tregoi se ka abortuar në muajin e pestë të shtatzënisë, shkak i problemeve shëndetësore.

“Në veri të Kosovës mund të rikthehet shtatori i vitit 2021”

Strukturat e udhëhequra nga Beogradi, që veprojnë në veri të Kosovës, ua kanë ndaluar pushimet vjetore punëtorëve serbë nëpër institucione në këtë pjesë të vendit tonë. Si arsye për një gjë të tillë është theksuar “situata politike“.

Kjo po ndodh pasi Qeveria e Kosovës, më 29 qershor i vendosi Serbisë reciprocitet për letërnjoftimet dhe vendimin për targat e automjeteve që lëshohen në Serbi me akronimet e qyteteve në Kosovë, të cilat duhet të rirgjistrohen me RKS deri më 30 shtator.

Këtë situatë e kanë komentuar njohësit e çështjeve të sigurisë në Kosovë, të cilët vlerësojnë se në veri të vendit shtatori i vitit 2022 mund të paraqitet i njëjtë me atë të 2021-tës, kur serbët patën bllokuar rrugët në shenjë proteste kundër vendimit të ekzekutivit për reciprocitetin e targave.

Eksperti i sigurisë, Drizan Shala, në një përgjigje me shkrim për Telegrafin thotë se vendimi i fundit i autoriteteve serbe për punëtorët në veri duhet të trajtohet në dy drejtime.

Së pari, thekson ai, institucionet e Kosovës nuk po arrijnë të shtrijnë autoritetin në atë pjesë. Dhe e dyta, Beogradi zyrtar para vetes mund të këtë skenarë të ndryshëm për ta paraqitur situatën në komunat serbe si të brishtë dhe komplekse si dhe për të rritur tensionet brenda komunitetit serb për shkak të vendimeve të fundit të ekzekutivit.

“Pra, shtatori i 2022 mund të na paraqitet si ai i 2021-tës, ku serbët mund t’i bllokojnë rrugët kryesore përmes rojeve të urave, strukturave kriminale si dhe zyrtarë nga shërbimet e sigurisë së Serbisë. Apo ka mundësi që përmes sulmeve të orkestruara në veri kundër lëvizjes së lirë të na paraqitet nevoja e dërgimit të Njësive Speciale të Policisë së Kosovës dhe atëherë situata mund të jetë tejet e tensionuar”, deklaron Shala.

Tutje, ai shton se tensionimi i situatës mund të prodhojë dy situata; bllokimin e dialogut Kosovë-Serbi dhe ndryshimin e vendimit për targat.

Ndërsa, njohësi tjetër i sigurisë, Fadil Kajtazi, thotë se incidentet në veri janë bërë të zakonshme. Por, sipas tij, e rëndësishme është që institucionet e vendit të krijojnë stabilitet politik brenda Kosovës, qetësi sociale dhe mos të lejojnë destabilizim, në të cilën Serbia investon.

“Çdo qytetar i Kosovës, si dhe pushteti në veçanti, duhet të jenë të vetëdijshëm se Serbia nuk ka hequr dorë nga pretendimet për ta pushtuar sërish ushtarakisht Kosovën si dhe nga ideologjia e gjenocidit”, pohon Kajtazi.

“Fatkeqësisht për ta dhe fatmirësisht për ne, për shkak të konstalacionit gjeopolitik ndërkombëtar, kjo do të mbetet një ëndërr, e cila për një kohë të gjatë do të rëndojë mbi kokat serbe”.

Në anën tjetër, presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, duke komentuar vendimet e fundit të Qeverisë së Kosovës pati shkuar aq larg me deklarata, duke “zbuluar” se Prishtina po planifikon një “sulm në veri të Kosovës deri më 1 tetor”.

E deklarime të tilla sipas Kajtazit janë qesharake. Ai thotë se ideologjia e gjenocidit që përfaqëson Vuçiq, brenda ka gënjeshtrën si element strategjik.

“Deklarimi i Vuçiqit se shqiptarët po dëshirojnë luftë është qesharak për ata që njohin rrethanat, sidomos për shërbimet e specializuara ndërkombëtare që përcjellin situatën në Kosovë dhe Serbi”, pohon ai.

“Natyrisht se këtë Vuçiq e bën për konsum të brendshëm. Ose thirrja e tij e para tre ditëve ‘mos t’i vrasin serbet në Kosovë siç i kanë vrarë’, s’ka se si të shpjegohet përpos një gënjeshtër e tij pasi të gjithë bota janë dëshmitarë se kush kë e ka vrarë, pasi dëshmitarë janë edhe varrezat masive të tanishme të shqiptarëve që vazhdojnë të gjinden në Serbi”, shton tutje Kajtazi.

Qeveria e Kosovës miratoi të mërkurën vendimin për mundësinë e riregjistrimit të veturave me targat e qyteteve në Kosovë – të cilat i lëshojnë autoritetet e Serbisë – në RKS (Republika e Kosovës).

Bëhet fjalë për veturat me targat PR (Prishtinë), GL (Gjilan), PZ (Prizren), KM (Mitrovicë e Kosovës) e kështu me radhë.

Targat e tilla janë hequr në zonat e populluara me shumicë serbe në jug të Lumit Ibër në vitin 2011, pas nënshkrimit të një marrëveshjeje midis Kosovës dhe Serbisë për lirinë e lëvizjes.

Në mbledhjen e Qeverisë së Kosovës, të mërkurën, u miratua edhe udhëzimi për kalimin e pikave kufitare me dokumente personale, të lëshuara nga autoritetet serbe.

Sipas tij, të gjithë ata persona që kanë dokumente personale të lëshuara nga autoritetet serbe, me të hyrë në territorin e Kosovës, do të marrin një certifikatë që i zëvendëson ato dokumente.

Përndryshe, të gjithë qytetarët e Kosovës që hyjnë në territorin e Serbisë, marrin një certifikatë që i zëvendëson dokumentet e tyre personale.

Ndaj këtij vendimi të Qeverisë së Kosovës ka reaguar edhe Zyra për Kosovën në Qeverinë e Serbisë, duke thënë se “Albin Kurti po i kërcënon me luftë serbët në Kosovë”. /Telegrafi/

“UÇK, e vetmja kryengritje e suksesshme”

Profesori i Filozofisë, Blerim Latifi, ka thënë se të gjitha kryengritjet shqiptare në Kosovë kanë pasur përfundim tragjik në përjashtim të UÇK-së.

Me tej Latifi tha se kur të shuhen inatet personale, historia do të mbaj vetëm një shënim, atë të kryengritjes së suksesshme të UÇK-së.

“Nesër, kur të jenë shuar inatet personale dhe grindjet e politikave ditore të brezit tonë, historia do ta mbaj këtë shënim. Të tjerat do t’ia dhurojë harresës”, shkroi Latifi në Facebook.

Blerim Latifi

Postimi i plotë:

Filozofia dhe etika politike e Rexhep Qosjes

Konceptet etike dhe filozofike të Rexhep Qosjes kanë natyrë humane. Ai nuk është një nacionalist i ashpër, siç është portretizuar shpesh në mediat serbe, por një humanist i bindur. Ai fton për sjellje racionale, etike dhe të përgjegjshme në raport me individin tjetër. Edhe bashkësia njerëzore mund të ekzistojë vetëm në saje të përgjegjësisë që ndan njeriu për njeriun dhe populli për popullin. Kombëtaren Qosja e sheh vetëm si një mundësi për të shprehur botëroren, universalen, për të krijuar parakushtet për zhvillimin e lirë të individit dhe kombit

Hyrje

Duhet të ketë qenë vjeshta e vitit 1995 kur e kam parë për herë të parë akademik Rexhep Qosjen, në një orë letrare. Me një mjekër të zezë e karakteristike, me trupin drejt dhe kokën lart, kur hyri në sallën e Fakultetit Filozofik, ku mbahej ora letrare, salla u elektrizua nga duartrokitje frenetike. Kishte diçka sokratiane në këtë skenë. Ai ishte bërë simboli karizmatik i dijetarit, të cilin ne, të rinjtë dhe të rejat veprimtarë për Republikën e Kosovës, e konsideronim se është “në anën tonë, në anën e Republikës.” Diçka e tillë nuk ishte e rëndomtë në atë kohë.

Sociologu francez Pierre Bourdieu, duke analizuar ambientin social në një shoqëri, në mesin e katër formave të kapitalit e definon edhe kapitalin kulturor. Ai e dallon kapitalin kulturor nga ai ekonomik, social dhe simbolik. Nuk ka asnjë personalitet në botën intelektuale shoqërore në Kosovë të jetë i pajisur me më shumë vlera etike e kulturore sesa akademik Rexhep Qosja. Në krijimin e këtij kapitali vleror, profesor Qosja është ndeshur me kundërshti, arrogancë të pushtetit, përndjekje dhe dhunë të hapur psikologjike. Rezistenca e tij ndaj të padrejtës, robërisë dhe pabarazisë e ka shndërruar atë në simbol të dinjitetit intelektual ndër shqiptarë.

Figura karizmatike e Rexhep Qosjes është krijuar nëpër decenie për të marrë karakterin e një prej personaliteteve më të shquara të botës shkencore, politike dhe shoqërore ndër shqiptarë. I lindur më 25 qershor 1936 në Vuthaj, në Krahinën e Malësisë, ku mbaroi klasat e para të fillores dhe pastaj gjysmëmaturën në Gusi, si djalë i ri u vendos fillimisht në Mitrovicë dhe pastaj në Prishtinë. Prishtina dhe Vuthaj do ta përcjellin gjatë gjithë jetës së tij si ambiente jetësore, me gjithë dallimet e mëdha të tyre. Çdo verë profesori do të shkojë në Vuthaj, për të shijuar ajrin e pastër të bjeshkëve dhe për të përjetuar dashurinë e pamasë të malësorëve, kurse në kohë pune e semestrash do të kalojë në mesin e studentëve, pedagogëve, studiuesve dhe veprimtarëve për liri.

Profesor Qosja ka shkruar disa dhjetëra libra me studime letrare, kritikë letrare, romane, tregime, drama, recensione, vështrime, trajtesa, artikuj, sprova dhe punime politikologjike. Disa nga librat e tij janë botuar në gjuhë të ndryshme si në anglisht, gjermanisht, frëngjisht dhe gjuhë të tjera. Të njohur më së shumti e ka bërë libri i tij “Vdekja më vjen prej syve të tillë.” Ky nuk është një roman i thjeshtë. Ai është paraqitja e një tabloje të zymtë të jetës së shqiptarit në Kosovë. Në të ai përshkruan jetën e rëndë nën kontrollin policor të regjimit të Lidhjes Komuniste. Ndeshja morale në mes të Danjollit të Sherkës, si shërbëtor i pushtetit, dhe Xhezairit të Xhikës, ka karakter moral, politik dhe human. Përshkrimi i gjendjes së zymtë nën robëri, përcjell një mesazh politik vleror për lexuesin që do të mund të përmblidhej në një thirrje për veprim: Kjo gjendje nuk durohet më! Këtë gjendje duhet ndryshuar! Sistemi diktatorial, me sytë e tij që vrasin, duhet zhbërë, duke punuar për të krijuar sistemin e lirisë individuale dhe kolektive. Shkrimtari ynë i njohur Ismail Kadare, duke ia paraqitur këtë vepër publikut francez, ka shkruar: “Vdekja më vjen prej syve të tillë’ është një vepër me inspirim kafkian, një roman që prish qetësinë, një vepër që profetizon apokalipsin dhe një nga veprat më të mëdha të letërsisë shqiptare.”

Por, Rexhep Qosja nuk është vetëm romansier, dramaturg dhe studiues i letërsisë. Ai është edhe një ndër politikologët tanë më të mirë. Në veprat e tij “Strategjia e bashkimit shqiptar”, “Çështja shqiptare – Historia dhe politika”, “Fjalor Demokratik”, “Paqja e përgjakshme”, “Shpërngulja e shqiptarëve”, “Demokracia e shpërdorur”, “Ideologjia e shpërbërjes”, “Realiteti i shpërfillur”, “Rilindja e dytë” etj., Qosja na shfaqet si një mendimtar origjinal në lidhje me një numër idesh dhe fenomenesh politike dhe shoqërore. Pikërisht këtë dimension të krijimtarisë së tij do ta trajtojmë në këtë punim.

Politika dhe morali sipas Qosjes

Politika si shkencë ka lidhje të rëndësishme me etikën. Ajo përmban gjithnjë edhe anën e saj morale. Etika politike studion mundësitë e argumentimit të principeve etike (parimeve, aksiomave), normave (ligjeve dhe rregullave) dhe virtyteve (pikëpamjeve, ideve).

Profesor Qosja preferon një politikë me bazë etike, e përmbledhur në dy parime: “Parimi i parë: morali i shtetit pashmangshëm kushtëzon moralin e shoqërisë dhe, parimi i dytë, politika e moralshme historikisht është treguar më e leverdishme dhe natyrisht shumë më frytdhënëse si në përpjesëtime kombëtare ashtu edhe në përpjesëtime botërore sesa politika e pamoral.”

Duke i analizuar rrethanat e krijuara pas luftës në Kosovë, Qosja konstaton se “populli shqiptar po “kalon një krizë të shtrirë shpirtërore dhe morale.”* Ai e shpreh hapur zhgënjimin e tij për gjendjen morale të shoqërisë shqiptare: “Deri kur dija dhe ndershmëria politike do të jenë pengesë, kurse mosdija, banaliteti dhe mashtrimi – përparësi?” Kjo krizë, sipas tij, shpërfaqet në formën e “keqpërdorimit të padenjë të lirisë.” Qosja thërret për kthim tek vlerat, idetë, parimet dhe virtytet. Në këtë kontekst Qosja është shumë i ashpër ndaj mungesës së etikës te politikanët:

“Është dobësuar shumë njeriu në politikën tonë dhe është dobësuar shumë njeriu në politikanin tonë. Më i shpeshtë se politikani i përgjegjshëm dhe zemërhapur është politikani i tjetërshfaqshëm e pa skurpuj. Më i shpeshtë se politikani i qëndruar, është politikani makiavelsit a i hallakatur, që vazhdimisht e sheh kanibalin para dyerve dhe nxit përçarje e urrejtje në opinion.”

Rexhep Qosja në projektet e tij teorike synon ta krijojë njeriun e ri shqiptar, të bazuar në idetë e Naim Frashërit për moralin: një njeri të ditur, me karakter, të qytetëruar, i cili bashkon dijen me natyrën, mendjen me nderin, aftësinë me përgjegjësinë, që i kupton nevojat e vendit, e kuptimëson jetën dhe shoqërinë. Pra me një njeri të tillë “në të cilin janë bashkuar mendja e karakteri, cilësia mendore dhe cilësia shpirtërore, natyra dhe kultura, mund të tejkalohet kriza shpirtërore e morale.” Dhe, një njeri të tillë ideal mund ta krijojë politika, shkenca dhe arsimi përmes shtetit të së drejtës, sistemit demokratik dhe sistemit arsimor të orientuar drejt shkencës.

Ideja e lirisë dhe demokracisë

Krijimtarinë politikologjike të Rexhep Qosjes e përshkon mendimi i qartë për vlerat politike. Ai angazhohet për liri, barazi, demokraci dhe vetëvendosje si parime themelore të humanizmit njerëzor. Ai nuk beson në demokraci pa liri, as në barazi pa demokraci. Barazia e popujve nuk realizohet përmes diktateve të popujve të tjerë. Aty ku synohet të vendoset demokracia përmes gjendjes së jashtëzakonshme, aty nuk ka as liri dhe as demokraci: “Demokracia nënkupton lirinë dhe barazinë e popujve dhe të njerëzve. Pa barazi të popujve në bashkësinë shumëkombëshe, nuk mund të flitet për barazi të qytetarëve.”

Konceptet etike dhe filozofike të Rexhep Qosjes kanë natyrë humane. Ai nuk është një nacionalist i ashpër, siç është portretizuar shpesh në mediat serbe, por një humanist i bindur. Ai fton për sjellje racionale, etike dhe të përgjegjshme në raport me individin tjetër. Edhe bashkësia njerëzore mund të ekzistojë vetëm në saje të përgjegjësisë që ndan njeriu për njeriun dhe populli për popullin. Kombëtaren Qosja e sheh vetëm si një mundësi për të shprehur botëroren, universalen, për të krijuar parakushtet për zhvillimin e lirë të individit dhe kombit.

Janë me dhjetëra artikuj dhe punime tjera në të cilat ai e trajton vlerën e lirisë. Liria për të “është kuptimi i jetës së njeriut. Por, siç është provuar shumë herë gjatë historisë, sidomos gjatë shekullit të kaluar, liria në varfëri, në pushtime dhe në diktaturë nuk e kuptimëson jetën e njeriut. Liria është vërtetë liri vetëm në demokraci.” Sipas tij njeriu ka lindur për të qenë i lirë. Ai është i bindur se të gjitha pushtetet që këtë të drejtë natyrore të njeriut “e gulçojnë, e cenojnë, e kufizojnë me dhunë pashmangshëm do të vdesin prej dhunës.” Ideja e lirisë është motori shtytës i lëvizjes drejt historisë.

Kur po ushtrohej trysni e madhe ndaj shkrimtarëve shqiptarë për t’u bërë pjesë e instrumentalizimit politik në procesin e shtypjes së të drejtave të shqiptarëve në Jugosllavi, Rexhep Qosja ishte i pari shkrimtar shqiptar që hapur, në Kongresin e Lidhjes së Shkrimtarëve të Jugosllavisë, në vitin 1985, do të fliste për mungesën e lirisë në Kosovë, do të mbronte gjuhën shqipe, identitetin kombëtar shqiptar dhe do të demaskonte dhunën që ushtronte shteti jugosllav ndaj shqiptarëve. Ai do të deklaronte: “Do të flas në gjuhën serbokroate, jo që të mos më quaj kush shkrimtar ‘autoqefal’, sepse besoj se gjuhë autoqefale s’ka në këtë botë dhe jo që të më dhurohet ndonjë duartrokitje, se e di përpara, duartrokitje për këtë diskutim nuk mund të pres, por që të më marrin vesh të gjithë. Do të flas si intelektual shqiptar, e të jesh intelektual shqiptar – shkrimtar a shkencëtar – shqiptar domethënë të jesh, porsi personazhi i Franc Kafkës, Jozef K., njeri që vazhdimisht pret ta thërrasin. Do të flas si intelektual shqiptar, e të jesh intelektual shqiptar sot, më në fund, domethënë: të jesh çka nuk je e të mos jesh çka je.”

Pas fjalimit të tij në Kongresin e Lidhjes së Shkrimtarëve të Jugosllavisë do të fillonte një tiradë akuzash kundër tij. Këtij presioni kundër lirisë së tij individuale dhe kundër lirisë së popullit shqiptar, Qosja do t’i përgjigjej para shkrimtarëve jugosllavë: “Detyrë morale e shkrimtarit nuk është që të flasë siç i pëlqen dikujt, por siç është e vërteta. Unë jam këtu në parlamentin e mendjes – që të them të vërtetën, e jo në kishë – që të rrëfehem.” Në këtë fjali, në fakt, përmblidhet e gjithë esenca e etikës politike të Rexhep Qosjes.

Për të realizuar idenë e lirisë Rexhep Qosja nuk e përjashton edhe përdorimin e luftës. Pra, ai është humanist, por jo pacifist. Një popull mund të pësojë disfatë në luftë, por ai është më mirë të humb duke zhvilluar betejën, se sa pa hyrë fare në betejë. Prandaj, lindja e UÇK-së e gëzon fort profesorin. Në të ai e sheh mundësinë për të realizuar lirinë. Ajo është subjekti që e sfidon Serbinë. UÇK është për Qosjen “ushtria e popullit: ajo është e pazhdukshme, ajo pavarësisht prej disfatave që në çaste të caktuara do të mund të pësojë, do të ringjallet prej hirit të vet – si Feniksi.” Ai e adhuron krenarinë, qëndresën, vendosmërinë, qëllimet liridashëse dhe gatishmërinë për flijim të luftëtarëve tanë. Ishin këta ushtarë lirie që i dhanë shtytje zhvillimit të historisë në drejtimin e duhur: në shpërbërjen përfundimtare të burgut të popujve të quajtur Jugosllavi.

Ideja e bashkimit kombëtar

Profesor Qosja e fillon librin e tij “Strategjia e bashkimit shqiptar” me një konstatim interesant: “Gjeografia e ka bashkuar popullin shqiptar me Evropën, por historia shumë kohë e ka ndarë prej saj. Megjithëse për nga pozita gjeografike është Evropë, për nga historia ai ishte gjatë i detyruar të jetë Azi.” Ky fakt ka bërë që shqiptarët të përceptohen në mënyrë të njëanshme edhe nga Lindja edhe nga Perëndimi. Për Lindjen ata janë më shumë perëndimorë se sa lindorë, kurse, për perëndimin, shqiptarët janë më shumë lindorë se sa perëndimor. Ky konteskt paragjykues ka sjellë edhe momente tragjike në historinë shqiptare.

Si duhet të sillen shqiptarët në këtë kontekst gjeostrategjik dhe kulturo-historik? Qosja mendon se duhet të sillen të tillë siç janë, pa u munduar të dëshmohen më perëndimorë se perëndimorët, por edhe pa pasur drojë nga elementet e trashëguara religjioze dhe kulturore nga lindja. E rëndësishme për të është që ata të maksimalizojnë fuqinë e tyre politike, ekonomike dhe kulturore: të bashkohen në një shtet.

Në fakt Rexhep Qosja në rrafshin ideor ka diçka të përbashkët me ish kancelarin Helmut Kohl. Të dy i lidh ideja e bashkimit. Më 28 nëntor 1989 kancelari gjerman Helmut Kohl pati paraqitur Programin 10-Pikësh për Bashkimin e Gjermanisë para Bundestagut Gjerman. Me këtë Plan kancelari gjerman nuk i befasoi vetëm opozitën dhe miqtë e tij ndërkombëtar, por edhe shumë nga anëtarët e partisë së tij. Në fjalën e tij para Bundestagut ai pati thënë: “Rruga drejt bashkimit nuk është shtruar në tavolinën e gjelbërt ose përmes planifikimit me dorë të një plani terminesh….Ne mundemi, nëse vetëm duam, që sot t’i përgatisim ato etapa, të cilat sjellin deri te ky qëllim…Se si do të duket një Gjermani e ribashkuar, nuk e di sot askush. Por, që bashkimi do të vijë, nëse njerëzit në Gjermani këtë gjë e duan, për këtë jam i sigurtë.”

Ndryshe nga Helmut Kohli, Qosja ishte vetëm në një fazë të shkurtër kohore aktiv politikisht. Por, struktura teorike dhe argumentuese e Rexhep Qosjes në librin e tij “Strategjia e bashkimit shqiptar” është në të njëjtën linjë me Programin e Helmut Kohlit për bashkimin e Gjermanisë. Në këtë kuadër ai e sheh zgjidhjen e çështjes shqiptare në Evropën e popujve të bashkuar: “Çështja e shqiptarëve mund të zgjidhet në mënyrë të tërësishme e jo të pjesshme, të përhershme dhe jo të përkohshme, në Evropën e popujve të bashkuar, sepse në Evropën e popujve ata, si popull i ndarë, do të bëheshin të bashkuar.”